Muzeum Ziemi Wieluńskiej

8 października 2026 r.

Muzeum Ziemi Wieluńskiej świętuje w tym roku stulecie wieluńskiego muzealnictwa! Serdecznie zapraszamy na otwarcie wystawy “Śladem utraconych i współczesnych skarbów – losy zabytków w 100-lecie wieluńskiego muzealnictwa” oraz rozstrzygnięcie konkursu “Zabytki opisane obiektywem. 100 fotografii na stulecie wieluńskiego muzealnictwa”. Mamy nadzieję, że będą Państwo w tych dniach razem z nami. Do zobaczenia!

Tradycje Muzeum Ziemi Wieluńskiej sięgają stu lat wstecz, kiedy to grupa pasjonatów – na czele z Felicją Rymarkiewiczową – skupionych w strukturach Polskiej Macierzy Szkolnej zaczęła gromadzić zbiory historyczne, etnograficzne i archeologiczne. W 1926 r. w kilku salach budynku dawnego zamku otwarto muzeum, co lokalna prasa nazwała „jedną z doniosłych zdobyczy kulturalnych miasta”.

Po blisko dekadzie działalności powiększone zbiory przeniesiono do wykupionej i zaadaptowanej na cele wystawiennicze dawnej cerkwi a muzeum nadano imię Marszałka Józefa Piłsudskiego. Niestety, wraz z wybuchem II wojny światowej muzeum przestało funkcjonować, a całość zbiorów uległa rozgrabieniu i zniszczeniu.
Po wojnie muzeum nie odrodziło się od razu. Po wielu latach wysiłków i zabiegów, w 1964 r. powołano do życia, czy jak wówczas zapisano reaktywowano, Muzeum Ziemi Wieluńskiej, które kontynuuje chlubne tradycje przedwojennej instytucji i zachowuje w pamięci burzliwe dzieje wieluńskiego muzealnictwa.

Muzeum powstało niemal od podstaw nie dziedzicząc dorobku materialnego (zbiorów ani budynku) przedwojennej instytucji, która funkcjonowała w latach 1926-1939.

Od 1991 r. organem prowadzącym jest Gmina Wieluń. Dzięki przychylności władz samorządowych muzeum z powodzeniem realizuje misję, która wytycza główne cele, a zawarta jest w następujących słowach: Jesteśmy po to, by poznawać, zachowywać i przybliżać dziedzictwo ziemi wieluńskiej w zakresie archeologii, etnografii, historii i sztuki. Doceniając zaangażowanie w rozwój miasta i regionu wielu pokoleń oraz pamiętając o ich udziale  w dramatach wojen, dbamy o to by muzeum było atrakcyjne i przyjazne dla odbiorców-partnerów.
Instytucja od lat pełni w regionie ważną rolę kulturotwórczą i badawczą, scalając swą działalnością społeczność zamieszkującą historyczną ziemię wieluńską. Utrzymuje kontakt z wieloma jednostkami samorządu terytorialnego, szkołami, organizacjami i pasjonatami historii, uczestnicząc w miarę możliwości w różnorodnych wydarzeniach oraz prowadząc na wspomnianym obszarze badania i publikując ich efekty.

Muzeum Ziemi Wieluńskiej składa się z kilku działów: archeologicznego, etnograficznego, historycznego, sztuki, edukacyjno-promocyjnego (w tym biblioteka fachowa), administracyjnego, gospodarczego i księgowości. W jego strukturze funkcjonuje również pracownia podstawowej renowacji oraz fotograficzno-filmowa (dokumentacji). Ściśle zintegrowany oddział – Muzeum Wnętrz Dworskich w Ożarowie – znajduje się 11 km od Wielunia, na terenie sąsiedniej gminy Mokrsko.